Levada das 25 Fontes to jedna z najczęściej odwiedzanych lewad na Maderze. Trasa w jedną stronę ma 4,6 kilometra i prowadzi od domu Rabaçal w Paul da Serra do laguny Wiatru, wodospadów 25 Fontes i wodospadu Risco. Poniżej znajdziesz dojazd, parametry szlaku i to, na co uważać przed wyjściem.
Jak dojechać na Levadę das 25 Fontes?
Szlak zaczyna się przy domu Rabaçal w Paul da Serra. Dojeżdża się do niego z drogi ER110. Stamtąd można dojść pieszo albo dojechać autobusem, a od punktu startu idzie się już wspólnym szlakiem.
Trzy sposoby dotarcia
| Sposób | Co trzeba wiedzieć |
|---|---|
| Pieszo z drogi ER110 | Da się dojść do punktu startu na piechotę, więc to dobra opcja, gdy chcesz zacząć od drogi głównej. |
| Autobus | Da się tym dojechać pod dom Rabaçal. Aktualny rozkład znajdziesz w rozkładzie jazdy opublikowanym na oficjalnej stronie regionu Madery. |
| Samochód | Droga jest wąska, więc jedź ostrożnie i uważaj na pieszych. |
Jeśli chcesz najpierw zrozumieć, jak działa system kanałów, zajrzyj do przewodnika po lewadach Madery. Pomoże Ci to lepiej ułożyć cały dzień na wyspie.
Ile kilometrów ma trasa i jaki jest teren?
Levada das 25 Fontes ma 4,6 kilometra w jedną stronę, czyli około 9,2 kilometra razem z powrotem. Najwyższy punkt leży na wysokości 1290 metrów, a najniższy na 900 metrach. Różnica wysokości wynosi 390 metrów, więc część drogi jest lekko pod górę, a część w dół.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Długość w jedną stronę | 4,6 km |
| Najwyższy punkt | 1290 m |
| Najniższy punkt | 900 m |
| Różnica wysokości | 390 m |
| Nawierzchnia | naturalna i wykuta w skale |
| Oznaczenie szlaku | PR6 |
Trasa prowadzi po naturalnym podłożu i po fragmentach wykutych w skale. Pod nogi trafiają zatem ścieżki ziemne oraz kamienne odcinki, a w miejscach wykutych w skale ścieżka bywa wąska. Warto założyć buty z dobrą podeszwą, bo na kamieniu łatwo o poślizg, zwłaszcza po deszczu. Przy takim dystansie dobrze zabrać ze sobą wodę i coś do jedzenia, bo po drodze nie ma sklepów.
Co zobaczysz po drodze?
Pierwszym celem jest laguna Wiatru (Lagoa do Vento). Z niej spływa woda, a dalej idzie się do wodospadów 25 Fontes i do lewady Risco. Krajobraz zmienia się stopniowo, od otwartych fragmentów po las, który zamyka widok po obu stronach.
Lewada Risco prowadzi do wodospadu Risco, który wypływa z laguny. To najbardziej widowiskowy punkt całej trasy. Wodospad opisano niżej, w osobnej sekcji.
Sama dolina ma pionowe ściany. Różne rodzaje skał wulkanicznych pozwalają wodzie z wyższych warstw wypływać w postaci licznych wypływów wzdłuż zboczy. Stąd wzięła się nazwa „25 Fontes”, czyli 25 wypływów. Woda pojawia się w wielu miejscach naraz, więc na trasie słychać ją niemal przez cały czas.
Jak wygląda wodospad Risco?
Wodospad Risco ma 100 metrów wysokości. Składa się z kilku strumieni, które spadają pionowo ze zbocza, a nie z jednego, wyraźnego progu. Dzięki temu woda rozkłada się na całej wysokości ściany.
U podnóża leżą skały porośnięte drobnymi roślinami i niewielki naturalny basen. To miejsce, w którym zwykle robi się przerwę na zdjęcia. Nazwa Risco znaczy po angielsku „risk”, czyli ryzyko. Przy skalnych krawędziach trzeba zachować ostrożność.
Skąd wzięła się ta lewada?
Budowę lewady rozpoczęto w 1839 roku, a zakończono 16 września 1855 roku. Lewady to kanały, które doprowadzają wodę z gór na pola. Wykonano je z kamienia i betonu, a ścieżki przy nich służą dziś jako trasy piesze.
Na Maderze system lewad budowano w długim okresie, od 1461 do 1966 roku. Woda płynie z wilgotnej północy na suche południe wyspy, dzięki czemu rośliny rosną tu przez cały rok. Stąd wzięło się określenie Madery jako wyspy ogrodu na Atlantyku.
Na co uważać na szlaku?
Pierwszym utrudnieniem jest wąska droga dojazdowa. Samochody i autobusy muszą na niej uważać, a piesi powinni trzymać się z boku.
Druga sprawa to las. Trasa prowadzi w środku lasu laurowego, czyli laurisilvy, który na Maderze występuje tylko w tym regionie. Las jest wpisany na listę UNESCO, więc warto się po nim poruszać ostrożnie. W lesie łatwo o śliskie fragmenty, zwłaszcza po deszczu.
Trzecia sprawa to inni piesi. Szlak jest popularny, więc na wąskich odcinkach trzeba się mijać i ustępować sobie miejsca. Dobrze wyruszyć wcześnie, żeby uniknąć tłoku.
Czy pora roku ma znaczenie?
Szlak jest opisany jako dostępny przez cały rok. Klimat na Maderze jest łagodny, subtropikalny, z letnimi suszami typowymi dla klimatu śródziemnomorskiego i zimowymi deszczami. Na wyspie temperatury zwykle mieszczą się w zakresie od 20 do 27 stopni Celsjusza.
Na całej wyspie występuje wiele mikroklimatów, a ich rodzaj zależy od wysokości. Trasa leży na wysokościach od 900 do 1290 metrów, więc warunki w dolinie mogą się różnić od tych przy drodze. Zimą częściej pada, a mgła i wilgoć mogą sprawić, że skały będą śliskie. Aktualny stan szlaku PR6 warto sprawdzić na oficjalnej stronie regionu Madery.
Co jeszcze jest w okolicy?
Jeśli masz czas, możesz dołożyć inne miejsca na wyspie. Na wschodnim cyplu leży Ponta de São Lourenço, który daje zupełnie inny krajobraz niż dolina lewady. To dobry wybór, jeśli chcesz zobaczyć więcej niż jeden typ terenu w czasie jednego wyjazdu.
Dolina Curral das Freiras to niewielkie miasteczko otoczone klifami i szczytami, położone niedaleko Câmara de Lobos. Pasuje do tej trasy, bo również daje widok na strome zbocza. Inne miejsce warte rozważenia to Achadas da Cruz, w którym można poznać jeszcze jedną stronę wyspy.
Od czego zacząć planowanie?
Najpierw wybierz sposób dojazdu. Jeśli nie masz samochodu, sprawdź rozkład autobusu, bo to on ustala, kiedy wyruszysz. Samochód wymaga ostrożności na wąskiej drodze.
Potem sprawdź stan szlaku przed wyjściem. Zimą pada częściej, więc to ważne. Dobrze też zaplanować przerwę przy wodospadzie Risco, bo to najdłuższy postój na trasie.
Na końcu zaplanuj wyjście wcześnie rano, żeby mieć szlak prawie dla siebie i spokojnie zobaczyć wodospady. Zabierz wodę, buty z dobrą podeszwą i coś do jedzenia.
Pytania przed wyprawą
Jak długa jest Levada das 25 Fontes?
Trasa ma 4,6 kilometra w jedną stronę, czyli około 9,2 kilometra razem z powrotem. Najwyższy punkt leży na 1290 metrach, a najniższy na 900 metrach.
Czy da się dojechać na Levadę das 25 Fontes autobusem?
Tak, autobus dojeżdża w okolice punktu startu, a stamtąd idzie się pieszo. Aktualny rozkład autobusu do domu Rabaçal znajdziesz na oficjalnej stronie regionu Madery.
Jak wysoki jest wodospad Risco?
Wodospad ma 100 metrów wysokości i składa się z kilku strumieni spadających pionowo ze zbocza. U jego podnóża jest niewielki naturalny basen.
Czy szlak jest otwarty przez cały rok?
Szlak jest opisany jako dostępny przez cały rok, ale zimą częściej pada. Aktualny stan szlaku najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie regionu Madery przed wyjściem.
Co oznacza nazwa Levada das 25 Fontes?
Nazwa odnosi się do licznych wypływów wody ze skalnych ścian doliny. Woda z wyższych warstw wypływa wzdłuż zboczy w wielu miejscach.
Na co uważać podczas dojazdu samochodem?
Droga ER110 w Paul da Serra jest wąska. Jedź ostrożnie i uważaj na pieszych, którzy idą tą samą drogą.
