Przejdź do treści
  1. Start
  2. Szczyty i lewady
  3. Achadas da Cruz

Achadas da Cruz: wieś na północno-zachodnim wybrzeżu Madery

Redakcja Poznaj Maderę, , 5 min czytania

Fot. Ximonic (Simo Räsänen), CC BY-SA 4.0

Achadas da Cruz to cywilna parafia na wyspie Madera, w gminie Porto Moniz, na północno-zachodnim wybrzeżu. Leży na wysokości 705 metrów nad poziomem morza, więc okolica jest zupełnie inna niż nadmorskie części wyspy. Poniżej znajdziesz, czym jest ta miejscowość, co jest w pobliżu i od czego zacząć planowanie wizyty.

Gdzie leży Achadas da Cruz?

Achadas da Cruz to cywilna parafia (freguesia) na wyspie Madera, w autonomicznym regionie Portugalii. Należy do gminy Porto Moniz, która zajmuje północno-zachodni narożnik wyspy. Parafia leży na północno-zachodnim wybrzeżu, na zachód od Santany i na północny zachód od Funchal, stolicy regionu.

Dla planującego wyjazd najważniejsze jest to, że Achadas da Cruz to niewielka miejscowość na wysokości 705 metrów. Nie jest to część zabudowy nadmorskiej. Osoby szukające miejsc przy oceanie zwykle kierują się do sąsiedniego Porto Moniz, które leży w tej samej gminie i ma naturalne baseny lawowe przy brzegu.

Wyspę warto poznać szerzej przed wyjazdem. Przegląd najważniejszych miejsc, od gór po wybrzeże, znajdziesz w atrakcjach Madery. Dzięki temu łatwiej ułożyć plan, w którym parafia będzie jednym z przystanków, a nie jedynym celem.

Jaki teren i krajobraz czeka w okolicy?

Parafia leży na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy, w rejonie o wyraźnie górskim charakterze. Madera ma wiele mikroklimatów zależnych od wysokości, więc pogoda na górze może być zupełnie inna niż przy brzegu. Na wysokości ponad 700 metrów wieje mocniej i bywa chłodniej, nawet w dni, gdy nad morzem jest ciepło.

Północ wyspy jest bardziej deszczowa niż południe. System kanałów nawadniających, zwanych levadami, doprowadza wodę z wilgotnej północy do suchego południa. Ścieżki serwisowe wzdłuż tych kanałów są płaskie i służą do pieszych wędrówek w górach. Dzięki temu można chodzić po górskim terenie bez stromych podejść.

Część wyspy porośnięta jest lasem laurowym, czyli laurisilva. Ten typ subtropikalnego lasu występuje tylko na Maderze i został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jeśli planujesz spacery w okolicy, wybieraj trasy wzdłuż levad, bo są najłatwiejsze w terenie.

Co jest w samej parafii Achadas da Cruz?

Parafia ma swoją patronkę, Nossa Senhora do Livramento, czyli Matkę Boską Wybawienia. To jej imieniem nazwano kaplicę, która jest zabytkiem architektury w tej miejscowości. Przy kościele parafialnym znajduje się też cmentarz.

Parafia jest mała. W 2011 roku mieszkało tu 159 osób, a obszar miał 7,88 kilometra kwadratowego. Między 2001 a 2009 rokiem nie urodziło się tu żadne dziecko, więc miejscowość ma spokojny charakter.

Achadas da Cruz jest jedną z czterech parafii gminy Porto Moniz. Pozostałe to Porto Moniz, Ribeira da Janela i Seixal. Wiele osób traktuje tę parafię jako przystanek w drodze do większych miejsc w regionie, a nie jako cel sam w sobie.

Skąd wzięło się osadnictwo w gminie Porto Moniz?

Dokładny moment pierwszego osadnictwa na tym terenie nie jest jasny. Najprawdopodobniej nastąpiło pod koniec XV wieku. Jednym z pierwszych osadników był Francisco Moniz O Velho, szlachcic z Algarve. Był synem João Gonçalvesa Zarco, odkrywcy wyspy Porto Santo, a później Madery.

Stare, omszałe drzewa i paprocie w gęstej mgle w lesie wawrzynolistnym Fanal.
Las Fanal w Seixal w gminie Porto Moniz, zamglone drzewa laurowe Fot. Ximonic (Simo Räsänen), CC BY-SA 4.0

Moniz założył tu gospodarstwo i kaplicę na nieuprawianych wcześniej ziemiach. Pierwsi mieszkańcy zajmowali się uprawą zbóż, hodowlą bydła i pozyskiwaniem drewna. Gmina została formalnie utworzona w 1835 roku, ale przez kolejne lata była kilkakrotnie znoszona i przywracana.

Ta historia tłumaczy, dlaczego w okolicy zachowały się stare kapliczki i wiejska zabudowa. Osadnictwo było rolnicze i związane z ziemią, a nie z turystyką.

Porto Moniz i okolica: co warto zobaczyć?

Gmina Porto Moniz jest znana z naturalnego kompleksu basenów lawowych. Baseny tworzą się w skałach lawowych przy brzegu i chętnie odwiedzają je zarówno mieszkańcy, jak i turyści. To główny powód, dla którego wielu podróżnych kieruje się w ten rejon.

W miasteczku stoi Igreja de Nossa Senhora da Conceição, główny kościół, zbudowany w XVIII wieku. Ten sam wiek przyniósł tu uprawę winorośli, a w XIX wieku zaczęto uprawiać ziemniaki. Gmina ma więc długą historię rolniczą, widoczną w krajobrazie.

Z Porto Moniz wiele osób rusza też na wschód, w stronę Santany na Maderze. Droga prowadzi przez górzysty teren, więc warto zaplanować na nią więcej czasu, niż pokazuje mapa.

Santana i São Vicente: domy i jaskinie w pobliżu

W Santanie znajdują się kolorowe, historyczne domy kryte strzechą. Są jedną z najbardziej charakterystycznych form budownictwa na wyspie i chętnie fotografowane. Santana leży na wschód od Achadas da Cruz, więc łatwo połączyć ją z wizytą w parafii.

Tradycyjny biało-czerwony dom kryty strzechą, otoczony egzotyczną roślinnością na tle oceanu.
Santana, tradycyjny dom kryty strzechą (palheiro) Fot. Holger Uwe Schmitt, CC BY-SA 4.0

W São Vicente na Maderze znajdują się jaskinie wulkaniczne. Można je zwiedzać jako tunele lawowe, czyli dawne koryta lawy. Ten rodzaj atrakcji dobrze uzupełnia spacer po górskich wioskach i oglądanie domów w Santanie.

Połączenie jaskiń w São Vicente z domami w Santanie daje sensowny plan na jeden dzień po północnej części wyspy. Przy takim układzie warto zostawić czas na przerwę w Porto Moniz, zwłaszcza jeśli chcesz odpocząć w basenach lawowych.

Kiedy jechać i jaka będzie pogoda?

Klimat Madery jest łagodny i subtropikalny, z letnimi suszami w stylu śródziemnomorskim i zimowymi opadami. Temperatury na wyspie zwykle mieszczą się w zakresie od 20 do 27 stopni Celsjusza, dlatego wyspę nazywa się często wyspą wiecznej wiosny.

Północ wyspy jest bardziej wilgotna niż południe, bo deszcze przynoszą chmury od strony północnej. Dlatego przed wyjazdem sprawdź prognozę dla konkretnego miejsca i wysokości, a nie tylko dla stolicy wyspy. Prognoza dla Funchal może wyglądać zupełnie inaczej niż dla gór nad Achadas da Cruz.

Przy planowaniu pamiętaj też o mgle. W górach potrafi zasłonić widoki i utrudnić jazdę, więc elastyczny plan dnia jest bezpieczniejszy niż ścisły harmonogram.

Jak dojechać do Achadas da Cruz?

Parafia leży na wysokości i w górzystym terenie, dlatego dojazd bywa wygodniejszy samochodem. Najprostszą opcją jest wypożyczenie auta na lotnisku w Santa Cruz, gdzie działa port lotniczy Madery. Wypożyczalnie znajdują się przy lotnisku i w Funchal.

Można też skorzystać z transportu publicznego, czyli autobusów regionalnych, lub z taksówki. Siatka połączeń i sposób kupowania biletów zmieniają się, dlatego aktualne połączenia autobusowe warto sprawdzić przed wyjazdem na oficjalnej stronie regionu Madera.

Przy planowaniu pamiętaj o górskich drogach. Dojazd może zająć więcej czasu niż wskazuje mapa, zwłaszcza w mgliste dni. Lepiej zaplanować przejazdy w jasnej części dnia.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu?

Najpierw ustal, czy wyjazd ma być nastawiony na przyrodę, czy na zwiedzanie miejscowości. Achadas da Cruz pasuje do osób, które chcą zobaczyć górski krajobraz północnego wybrzeża i nie szukają dużej infrastruktury turystycznej.

Następnie sprawdź pogodę dla wysokości, na której planujesz pobyt, i ułóż trasę tak, aby przejazdy odbywały się w jasnej części dnia. Wybierz nocleg w pobliżu miejsca, które najbardziej Cię interesuje, na przykład w Porto Moniz albo w Santanie.

Przed wyjazdem sprawdź bieżące ceny i godziny wejścia do atrakcji, także kolejki w Achadas da Cruz, na oficjalnej stronie regionu lub u operatorów. Te informacje zmieniają się często, więc nie opieraj na nich planu bez weryfikacji.

Pytania przed wyprawą

Czy Achadas da Cruz leży nad morzem?

Parafia leży na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy, ale na wysokości 705 metrów nad poziomem morza. Dla kąpieli lepiej wybrać sąsiednie Porto Moniz.

Gdzie nocować, jeśli chcesz odwiedzić okolicę Achadas da Cruz?

Wielu podróżnych wybiera Porto Moniz albo Santanę, bo oba miejsca są w pobliżu i mają więcej usług. Wybór zależy od tego, czy ważniejsze są baseny lawowe, czy kolorowe domy kryte strzechą.

Co zobaczyć w pobliżu Achadas da Cruz?

W okolicy są baseny lawowe w Porto Moniz, kolorowe domy w Santanie i jaskinie lawowe w São Vicente. Wszystkie te miejsca można zobaczyć w ciągu jednego dnia.

Czy na północnym zachodzie Madery pada częściej niż w Funchal?

Północ wyspy jest bardziej wilgotna niż południe, a w górach pogoda bywa zmienna. Sprawdź prognozę dla konkretnej wysokości przed wyjazdem.

Czy warto wybrać się na spacer wzdłuż levad?

Tak, ścieżki serwisowe przy levadach są płaskie i prowadzą przez krajobraz górski. To dobra opcja dla osób, które chcą pochodzić bez stromych podejść.

Jak sprawdzić aktualne połączenia do Achadas da Cruz?

Rozkłady zmieniają się, więc zawsze sprawdź je na oficjalnej stronie regionu przed wyjazdem.

Wyślij znajomym: E-mail Facebook

Obok tego tekstu

Achadas da Cruz: wycieczki i bilety link partnerski