Monte Palace to tropikalny ogród na wzgórzu Monte, nad stolicą Madery. Z Funchalu dojedziesz tam kolejką linową, a w drodze powrotnej możesz zjechać drewnianym toboganem. Poniżej znajdziesz trasę, opis ogrodu, historię dawnej kolejki Monte i wskazówki dotyczące pogody.
Czym jest Monte Palace i gdzie leży?
Monte Palace to tropikalny ogród położony w dzielnicy Monte, wysoko nad Funchalem. Miejsce działało wcześniej jako hotel, a dziś zachowało nazwę Monte Palace Tropical Garden i pozostaje atrakcją dla zwiedzających. Ogród wyróżnia się chińskim ogrodem, dziełami sztuki, małym jeziorkiem oraz bogatą roślinnością i zwierzętami. Dla wielu osób to główny powód wizyty na wzgórzu. Monte leży wyżej niż centrum miasta, więc z Funchalu trzeba tam dotrzeć pod górę. Najwygodniej zrobić to kolejką linową, taksówką albo autobusem miejskim.
Jak dojechać z Funchalu na Monte?
Wygodnym sposobem jest kolejka linowa z Funchalu. Została zbudowana w 2000 roku i nie biegnie dawną trasą kolejki Monte. Dolna stacja znajduje się przy ulicy Almirante Reis, a górna w samym Monte, skąd blisko do ogrodu i kościoła. Zjazd w dół prowadzi drugą kolejką do ogrodu botanicznego. Dostępne są też bilety łączone z atrakcjami, które mogą się opłacać przy kilku wizytach. Aktualne godziny kursów i ceny biletów najlepiej sprawdzić na stronie internetowej przewoźnika albo w kasie przy stacji przed wyjazdem. Alternatywą jest taksówka, która zabiera pod samo wejście, lub autobus miejski, na którego trasie trzeba liczyć się z dłuższym czasem dojazdu.
Co zobaczyć w ogrodzie Monte Palace?
Ogród ma kilka wyraźnych części. Wyróżnia się w nim chiński ogród z kompozycjami roślinnymi i elementami architektury. Na terenie znajduje się też małe jeziorko oraz rozmieszczone między roślinami dzieła sztuki. Zieleń obejmuje wiele gatunków egzotycznych, a w ogrodzie żyją różne zwierzęta. Jeśli interesują cię rośliny, warto połączyć wizytę z wyprawą do ogrodu botanicznego w Funchalu, który leży na wzgórzu z widokiem na miasto. Godziny otwarcia i opłatę za wstęp najlepiej sprawdzić na oficjalnej stronie ogrodu Monte Palace Tropical Garden. Dobrze przyjść z zapasem czasu, bo spacer po ogrodzie zajmuje sporo czasu, a teren jest rozległy i wznosi się po zboczu.
Dlaczego Monte na Maderze nazywano madeirskim Sintrą?
W końcu XIX wieku Monte było miejscem wypoczynku i leczenia, dlatego mówiono o nim madeirska Sintra. Dzielnica była parafią, w której mieszkały najbogatsze rodziny Funchalu, a wiele z nich miało tu letnie domy. Chłodniejsze powietrze i widoki na zatokę przyciągały gości szukających spokoju. Ta reputacja zostawiła ślad w architekturze i ogrodach, a dzisiejsze Monte nadal przyciąga turystów. Podczas zjazdu z góry albo powrotu z ogrodu zobaczysz, że miejsce wciąż żyje ruchem zwiedzających. Historia Monte tłumaczy też, dlaczego dawną kolejkę zębatą budowano właśnie tutaj, między Pombal a Terreiro da Luta.

Jak powstawała dawna kolejka Monte?
Projekt kolejki opracował w 1886 roku inżynier Raoul Mesnier du Ponsard. Pomysł przedstawił António Joaquim Marques, który w lutym 1887 roku uzyskał zgodę rady miejskiej Funchal. Spółka Companhia do Caminho de Ferro do Monte miała zapewnić prace, a gmina miała wykupić grunty pod tor. Rada zatwierdziła projekt w styczniu 1891 roku. Budowę rozpoczęto w sierpniu 1891 roku w miejscu Confeiteira, gdzie trzeba było postawić mury oporowe. Pierwszy odcinek, od Pombal do Levada de Santa Luzia, oddano do użytku 16 lipca 1893 roku. Trasa rozrastała się etapami, aż do Terreiro da Luta. Dojazd do stacji Pombal zapewniała wtedy osobna kolejka konna, zwana americano, która wiozła pasażerów z mariny w Funchal.
Jak działała dawna kolejka Monte i jaki tabor miała?
Kolejka Monte była koleją zębatą typu Riggenbacha, łączącą Pombal w Funchalu z Terreiro da Luta w Monte. Miała 3911 metrów długości, a jej najwyższy punkt leżał na wysokości 850 metrów. Linia była jednotorowa o szerokości metrowej, z mijankami w stacjach Livramento i Monte. Na trasie znajdowały się przystanki Levada de Santa Luzia, Sant'Ana, Flamengo, Confeitaria i Monte. Pociąg składał się z jednego wagonu, zawsze po stronie wzniesienia względem lokomotywy. Spółka miała pięć lokomotyw, cztery z zakładów Maschinenfabrik Esslingen i jedną od SLM Winterthur. Były też pięć wagonów osobowych, każdy na około 60 pasażerów, oraz płaski wagon na bagaż.
Dlaczego kolejka Monte zakończyła kursy?
Kolejka działała do kwietnia 1943 roku. Problemy zaczęły się w 1919 roku, gdy na podjeździe eksplodował kocioł lokomotywy. Zginęły cztery osoby, a wiele osób zostało rannych. Trzynaście lat później, w 1932 roku, doszło do wykolejenia i pasażerowie zaczęli unikać przejazdu. Kolejnym ciosem była II wojna światowa, która ograniczyła turystykę na Maderze. Budowa dróg dała też alternatywę dla transportu szynowego. Brak środków na wymianę taboru zakończył sprawę. Po likwidacji linii tor został rozebrany, a sprzęt sprzedany na złom. Plany odbudowy pojawiały się później, między innymi w ofercie przetargowej z 2003 roku, ale aktualny stan odbudowy trasy kolejki Monte najlepiej sprawdzić w urzędzie miasta Funchal.
Jak wygląda zjazd z Monte drewnianym toboganem?
Zjazd z Monte to drewniany tobogan, który prowadzi w dół po drodze o długości około 2 kilometrów. Kierują nim mężczyźni z obsługi, a pasażerowie siedzą w pojeździe. Ta atrakcja często łączy się z wjazdem kolejką linową. Ceny zależą od liczby osób w pojeździe i mogą się zmieniać, dlatego najlepiej sprawdzić aktualne ceny wcześniej na oficjalnej stronie Monte Toboggan albo w kasie przy punkcie startu. Zjazd działa w określone dni tygodnia, a punkt startu znajduje się przy drodze Caminho do Monte. Przy planowaniu dnia zostaw sobie czas na przerwy i zdjęcia po drodze.
Kiedy jechać na Monte? Pogoda w Funchalu i na wzgórzach
Madera ma łagodny klimat z wyraźnym podziałem na suche lato i wilgotną zimę. Poniższa tabela pokazuje średnie wartości dla Funchalu z lat 1991 do 2020, mierzone na wysokości 58 metrów. Na wyższych wzgórzach bywa nieco chłodniej i częściej mgliście.
| Miesiąc | Średnia najwyższa temperatura (°C) | Opady (mm) |
|---|---|---|
| Styczeń | 20 | 67,1 |
| Luty | 19,9 | 72,4 |
| Marzec | 20,6 | 62,3 |
| Kwiecień | 21 | 45,2 |
| Maj | 22 | 27,2 |
| Czerwiec | 23,7 | 7,8 |
| Lipiec | 25,4 | 1,7 |
| Sierpień | 26,8 | 1,3 |
| Wrzesień | 26,6 | 23,1 |
| Październik | 25,2 | 91,2 |
| Listopad | 22,8 | 80,3 |
| Grudzień | 21 | 94,8 |
Najbardziej deszczowy jest grudzień, a najsuchsze są lipiec i sierpień. We wczesnym lecie, zwłaszcza w czerwcu, nad zatoką często zalega uporczywe zachmurzenie, lokalnie nazywane „helmetem Funchalu”.
Od czego zacząć planowanie wizyty na Monte?
Zacznij od wyboru dnia z dobrą pogodą, najlepiej poza czerwcem, gdy zalega zachmurzenie. Potem ustal, jak dojedziesz, i sprawdź godziny kolejki linowej oraz ogrodu na oficjalnych stronach. Plan dnia ułóż tak, by ogród zwiedzić przed zjazdem toboganem. Jeśli po wizycie masz czas, w Funchalu czeka Muzeum Cristiano Ronaldo, a w pobliżu stolicy leży Câmara de Lobos, znane z klifów i portowego klimatu. Wybierz jedną główną atrakcję na dzień, a resztę zostaw na spokojniejsze chwile.
Link partnerski Funchal: noclegi. Znajdź nocleg
Pytania przed wyprawą
Czy kolejka Monte jeszcze kursuje?
Nie, dawna kolejka zębata Monte zakończyła kursy w kwietniu 1943 roku. Na wzgórze dojedziesz dziś kolejką linową z Funchalu, taksówką albo autobusem miejskim.
Jak wygląda zjazd z Monte?
Zjazd odbywa się drewnianym toboganem po drodze o długości około 2 kilometrów. Kierują nim mężczyźni z obsługi.
Kiedy najlepiej pojechać na Monte?
Najwięcej deszczu przypada od października do grudnia, a najsuchsze są lipiec i sierpień. Wczesnym latem, zwłaszcza w czerwcu, nad zatoką często zalega zachmurzenie.
Czy w Monte jest kościół do zwiedzenia?
Tak, w Monte znajduje się kościół, który można zwiedzić. Leży w pobliżu górnej stacji kolejki linowej, więc łatwo połączyć go z wizytą w ogrodzie.
Czy na Monte jest chłodniej niż w Funchal?
Tak, na wyższych wzgórzach temperatury są nieco niższe, a mgła i chmury pojawiają się częściej.
